Słownik finansowy

Akt notarialny

Dokument urzędowy sporządzany przez notariusza, potwierdzający dokonanie określonej czynności prawnej.

Aktywa

Rzeczy ruchome i nieruchome o określonej wartości majątkowej, które posiada dana osoba.

Aktywa funduszu inwestycyjnego

Aktywa te to inaczej mienie funduszu. Obejmują one środki pieniężne z tytułu wpłat uczestników, papiery wartościowe i udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością wniesione do funduszu przez jego uczestników, środki pieniężne, prawa nabyte przez fundusz oraz pożytki z tych praw.

Aneks do umowy kredytowej

Zmiana warunków umowy kredytowej sporządzana w formie pisemnej. Może dotyczyć prowizji, dodatkowych opłat kredytowych lub zabezpieczenia kredytu.

Anniutetowa rata/rata równa/rata stała

Rata kredytu, której wysokość jest taka sama przez cały okres spłaty.

Arbiter bankowy

Osoba działająca przy Związku Banków Polskich, której zadaniem jest rozstrzyganie sporów pomiędzy klientami a bankami.

Aval bankowy

Poręczenie udzielane przez bank.

Balance transfer

Termin oznaczający przeniesienia zadłużenia z jednej karty kredytowej na drugą. Mechanizm taki jest wykorzystywany najczęściej w sytuacji, gdy nowy bank oferuje klientowi korzystniejsze warunki obsługi kredytu na rachunku kartowym. Przeniesienie zadłużenia (spłata karty) oznacza spłatę wykorzystanego limitu kredytowego na starej karcie i otwarcie limitu na nowym rachunku kartowym.

Bank

Instytucja finansowa posiadająca uprawnienia do prowadzenie działalności bankowej, tj. oferowania i sprzedaży produktów oraz usług bankowych klientom indywidualnym i instytucjonalnym, np. prowadzenie rachunków bankowych, udzielanie kredytów, prowadzenie rozliczeń pieniężnych, wydawanie kart płatniczych itp.

Bankomatowa karta

Karta wydawana przez bank, służąca do wypłaty pieniędzy za pośrednictwem bankomatu oraz dokonywania codziennych płatności.

Bankowość elektroniczna

Rodzaj bankowości, pozwalający na korzystanie z usług bankowych za pośrednictwem internetu, czyli online.

Bankowy tytuł egzekucyjny

Uprawnienie banku, dzięki któremu procedura sądowa kończąca się egzekucją komorniczą zadłużenia jest uproszczona i trwa znacznie krócej niż zwykle. Podpisując umowę kredytową, klient zobowiązuje się bowiem do poddania egzekucji zadłużenia do określonej w oświadczeniu wysokości i w określonym terminie (stosowne oświadczenie zawarte jest w umowie kredytowej). Na podstawie tego oświadczenia bank wystawia bankowy tytuł egzekucyjny i kieruje go do sądu z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności. Jeśli sąd wyda postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, to oznacza to przekazanie zadłużenia do egzekucji, czyli wkroczenie komornika, który może zająć zarówno majątek trwały, jak i dochody klienta.

Benchmark

Instrument finansowy (np. indeks giełdowy), stanowiący punkt odniesienia dla oceny wyników, np. zarządzania portfelem papierów wartościowych.

Biuro Informacji Kredytowej (BIK)

Instytucja powołana przez banki, zbierająca i udostępniająca dane na temat kredytobiorców. Buro Informacji Kredytowej gromadzi zarówno dane pozytywne i negatywne dotyczące klientów banków. Dane pozytywne to np. spłata kredytu zgodna z warunkami umowy kredytowej zawartej z bankiem. Dane negatywne to np. opóźnienia w spłacie rat kredytowych lub nie wywiązanie się z postanowień umowy kredytowej.

Blokada środków na rachunku bankowym

Forma zabezpieczenia banku, najczęściej z tytułu udzielonego kredytu. Na rachunku bankowym zostaje zablokowana określona kwota pieniędzy. Bank zostaje upoważniony przez wierzyciela do pobrania po upływie określonego terminu środków niezbędnych do pokrycia powstałej wierzytelności.

Całkowity koszt kredytu

Wszystkie koszty wraz z odsetkami, prowizjami, ubezpieczeniem kredytu i innymi opłatami, które kredytobiorca musi ponieść przy zawieraniu umowy kredytowej.

Cesja

Przekazanie wierzytelności przez jedną osobę drugiej osobie na podstawie umowy między tymi osobami. W wypadku kredytów hipotecznych najczęściej wymagana jest cesja praw z polisy ubezpieczeniowej nieruchomości lub na życie. Oznacza to, że w sytuacji zajścia zdarzenia objętego ubezpieczeniem (pożar, śmierć kredytobiorcy) suma ubezpieczenia wypłacana przez towarzystwo ubezpieczeniowe trafia bezpośrednio do banku, co jest równoznaczne ze spłatą kredytu.

Checklista

Lista dokumentów wymagana do złożenia kompletnego wniosku kredytowego.

Czek

Dokument sporządzony według określonego wzoru w formie pisemnej (musi posiadać datę oraz podpis), nakazujący bankowi wypłacenie środków we wskazanej wysokości wskazanej osobie.

Debetowa karta

Rodzaj karty płatniczej pozwalającej na dokonywanie transakcji do wysokości środków znajdujących się na rachunku obsługującym kartę.

Decyzja kredytowa

Decyzja podejmowana przez bank, stwierdzająca, czy danej osobie można udzielić kredytu. Jeżeli jest negatywna, bank odrzuca wniosek kredytowy.

Denominowany kredyt

Kredyt walutowy zaciągany w walucie obcej, ale spłacany w PLN.

Depozytariusz funduszu

Bank przechowujący aktywa funduszu, do którego obowiązków należy też rozliczanie transakcji i wyliczanie wartości jednostki uczestnictwa.

Developer

Firma zajmująca się realizacją oraz sprzedażą inwestycji budowlanych.

Direct debit/polecenie zapłaty

Forma zapłaty, dzięki której należna wierzycielowi suma pobierana jest automatycznie z rachunku dłużnika.

Dochód brutto

Kwota dochodu określona w umowie między pracodawcą a pracownikiem, oznaczająca wynagrodzenie przed pobraniem składek ubezpieczeniowych oraz odliczeniem kwot podatków.

Dochód dyspozycyjny

Środki, które pozostają do dyspozycji po odjęciu od dochodów netto stałych kosztów miesięcznych (utrzymanie mieszkania, raty spłacanych kredytów, alimenty).

Dochód netto

Kwota dochodu określająca wynagrodzenie pomniejszone o pobrane składki ubezpieczeniowe oraz podatki płacone przez pracownika.

Dywersyfikacja

Strategia inwestowania w różne klasy aktywów i papiery wartościowe różnych emitentów, w celu zmniejszenia całkowitego ryzyka portfela.

Dzień wyceny aktywów funduszu inwestycyjnego

Każdy dzień roboczy, w którym odbywa się sesja na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Egzekucja komornicza

Działania, które podejmuje komornik, w celu zaspokojenia roszczeń banku (np. zajęcie wynagrodzenia za pracę, mieszkania obciążonego hipoteką).

EURIBOR (Euro Interbank Offered Rate)

Oprocentowanie kredytów udzielanych na rynku międzybankowym w strefie euro. Na podstawie tego wskaźnika banki ustalają oprocentowanie dla kredytów hipotecznych denominowanych w walucie euro – wskaźnik EURIBOR i marża banku składają się na wysokość oprocentowania.

Finansowy rynek

Rynek, na którym dokonuje się transakcji obejmujących produkty i usługi finansowe.

Fundusz alokacji aktywów

Fundusz inwestycyjny, który w zależności od sytuacji rynkowej zmienia udziały poszczególnych klas aktywów w portfelu w ramach ewentualnych ograniczeń statutowych (np. obligacje 40–60% wartości portfela, akcje 10–30%, instrumenty rynku pieniężnego 10–50%).

Fundusz elastycznego inwestowania

Fundusz hybrydowy, inwestujący w różne rodzaje aktywów, w tym: akcje, obligacje oraz instrumenty rynku pieniężnego. Zakres inwestycji w poszczególne rodzaje aktywów może się wahać w przedziale od 0 do 100%.

Fundusz hedgingowy

Fundusz wykorzystujący w swojej strategii inwestycyjnej transakcje na instrumentach pochodnych, zawierane w celach zabezpieczających, arbitrażowych lub spekulacyjnych.

Fundusz hybrydowy

Fundusz zawierający w sobie rodzaje funduszy, które z racji dywersyfikowania portfela na różne rodzaje papierów wartościowych nie mieszczą się w trzech podstawowych kategoriach: akcji, obligacji oraz rynku pieniężnego. Głównym celem funduszy hybrydowych jest ochrona i zapewnienie stabilnego wzrostu kapitału.

Fundusz indeksowy

Fundusz inwestycyjny utrzymujący skład swojego portfela zgodny ze składem wybranego indeksu giełdowego.

Fundusz inwestycyjny

Forma inwestowania środków pieniężnych przez osoby indywidualne oraz instytucje. Fundusz inwestycyjny poprzez grupowanie indywidualnych wpłat swoich uczestników umożliwia dokonywanie inwestycji, mających na celu uzyskiwanie zysków poprzez inwestowanie w szeroką gamę instrumentów finansowych.

Fundusz typu ‘no-load’

Fundusz inwestycyjny, który nie pobiera żadnych opłat w momencie zakupu i umarzania jednostek uczestnictwa.

Grace period/okres bezodsetkowy

Okres czasu, w którym bank nie nalicza odsetek za korzystanie z kredytu (najczęściej w ramach limitu kredytowego na karcie kredytowej).

Harmonogram spłat

Kalendarz spłat, w którym zapisane są daty płatności oraz wysokość rat kredytowych.

Hipoteka

Forma zabezpieczenia zadłużenia poprzez ustanowienie rzeczowego prawa na nieruchomości będącej własnością osoby pożyczającej na rzecz wierzyciela. Zabezpieczenie oznacza dokonanie wpisu notarialnego w księdze wieczystej nieruchomości.

Hipoteka kaucyjna

Hipoteka ustanawiana jako zabezpieczenie wierzytelności pieniężnych o nieustalonej wysokości, na wypadek nie wywiązania się z zaciągniętych zobowiązań. Hipotekę kaucyjną ustanawia się do oznaczonej kwoty, najczęściej na poziomie wyższym od kwoty kredytu (bank nie może jednak wymagać spłaty kwoty wyższej niż wynosi rzeczywiste zadłużenie wraz z ewentualnymi kosztami windykacyjnymi).

Hipoteka odwrócona

Rozwiązanie finansowe, w którym bank, zabezpieczając się na nieruchomości, wypłaca kredytobiorcy rentę będącą swego rodzaju kredytem. Wysokość renty wypłacanej przez bank zależy od wieku kredytobiorcy oraz wartości nieruchomości. Kredytu tego klient nie musi spłacać, gdyż po wypłacie całej kwoty kredytu bank sprzedaje nieruchomość, odzyskuje zainwestowany kapitał wraz z odsetkami, a ewentualną nadwyżkę zwraca spadkobiercom klienta.

IBAN (International Bank Account Number)

Międzynarodowy numer rachunku bankowego, wprowadzony dla jednoznacznej identyfikacji rachunku klienta na całym świecie.

Instrumenty rynku pieniężnego

Krótkoterminowe dłużne instrumenty finansowe, takie jak: papiery komercyjne, bony skarbowe czy certyfikaty depozytowe, dla których termin wykupu wynosi mniej niż rok.

Inwestycja

Ulokowanie pieniędzy w celu uzyskania zysków w przyszłości.

Jednostki uczestnictwa funduszu

Tytuł prawny do udziału w aktywach netto funduszu.

Kapitalizacja odsetek

Odsetki od odsetek, czyli naliczanie odsetek od już wypracowanych odsetek, które wliczane są do podstawy kapitalizacji (np. w przypadku lokat oszczędnościowych dzięki czemu możliwe jest wypracowanie wyższej stopy zwrotu).

Kapitał kredytu

Kwota kredytu udzielonego przez bank.

Karencja

Okres, w którym kredytobiorca zwolniony jest z obowiązku spłaty kapitału kredytu i spłaca tylko odsetki od udzielonego kredytu.

Karta bankomatowa

Karta wydawana przez bank, służąca do wypłaty pieniędzy za pośrednictwem bankomatu oraz dokonywania codziennych płatności.

Karta debetowa

Rodzaj karty płatniczej pozwalającej na dokonywanie transakcji do wysokości środków znajdujących się na rachunku obsługującym kartę.

Karta kredytowa

Karta płatnicza umożliwiająca jej posiadaczowi korzystanie z przyznanego limitu odnawialnego, który spłacany jest w okresach miesięcznych w określonej przez posiadacza i wydawcę karty wysokości.

Komisja Nadzoru Bankowego (KNB)

Organ Narodowego Banku Polskiego, który sprawuje nadzór na działalnością banków w Polsce.

Konwersja funduszy

Przeniesienie zainwestowanych pieniędzy z jednego funduszu do drugiego, najczęściej o innej polityce inwestycyjnej.

Koszt kredytu

Suma wszystkich odsetek, opłat i prowizji, które płaci kredytobiorca przez cały okres trwania kredytu.

Kredyt

Kwota pieniędzy pozostawiona do dyspozycji dłużnika przez wierzyciela na określony czas, po upływie którego musi nastąpić jej spłata wraz z ustalonymi odsetkami.

Kredyt hipoteczny/mieszkaniowy

Kredyt zabezpieczony hipoteką na nieruchomości.

Kredyt konsolidacyjny

Kredyt, który przeznaczony jest na spłatę innych kredytów (nie tylko mieszkaniowych).

Kredyt mieszkaniowy/hipoteczny

Kredyt zabezpieczony hipoteką na nieruchomości.

Kredyt odnawialny

Forma kredytu, w którym każda spłata (np. raty kredytowej) powoduje możliwość ponownego wykorzystania spłaconego kapitału kredytu.

Kredyt refinansowy

Kredyt hipoteczny przeznaczony na spłatę innych kredytów mieszkaniowych.

Kredytobiorca

Osoba pożyczająca pieniądze od banku.

Kredytowa karta

Karta płatnicza umożliwiająca jej posiadaczowi korzystanie z przyznanego limitu odnawialnego, który spłacany jest w okresach miesięcznych w określonej przez posiadacza i wydawcę karty wysokości.

Księga wieczysta (KW)

Rejestr sądowy określający stan prawny nieruchomości. Zawiera informacje identyfikujące nieruchomość, właścicieli oraz obciążenia danej nieruchomości. Składa się z czterech działów. Dział I zawiera informacje techniczne dotyczące nieruchomości (powierzchnia, liczba pomieszczeń, umiejscowienie). Dział II obejmuje dane na temat właścicieli nieruchomości. W dziale III znajdują się informacje dotyczące ograniczonych praw rzeczowych (np. służebność), natomiast w dziale IV – wpisy dotyczące ustanowionych hipotek.

Kurs kupna waluty

Kurs, po którym bank ustala kwotę zadłużenia dla kredytów zaciąganych w walucie obcej. Jeśli klient wnioskuje o 100 000 PLN kredytu denominowanego w CHF, to bank przeliczy kwotę 100 000 PLN na CHF po kursie kupna CHF (kurs kupna jest najczęściej niższy niż średni kurs NBP wybranej waluty). Zakładając, że kurs kupna CHF w wybranym banku wynosi 2,2 PLN, bank przeliczy kwotę kredytu w następujący sposób: 100 000/2,2 = 45 455 CHF. Zatem klient zaciąga kredyt w wysokości 45 455 CHF.

Kurs sprzedaży waluty

Kurs, po którym bank sprzedaje klientowi walutę, czyli kurs, po którym klienci spłacają kredyt denominowany w walucie obcej. Jeśli klient zaciąga 45 455 kredytu CHF (kwota kredytu przeliczona z PLN po kursie zakupu), to bank rozłoży kwotę kredytu zgodnie z harmonogramem spłat – wysokość raty miesięcznej jest podana w walucie obcej, w tym wypadku w CHF. Klient nie wpłaca jednak do banku rat w CHF, tylko w PLN, ponieważ bank każdorazowo przelicza ratę kredytu w walucie obcej na PLN po kursie sprzedaży – w przykładzie np. 2,35 (kurs sprzedaży waluty obcej w wybranym banku jest najczęściej wyższy od kursy średniego NBP). Różnica między kursem sprzedaży a kursem kupna waluty to spread walutowy, na którym dodatkowo zarabiają banki.

Kurs walutowy

Cena waluty obcej wyrażona w walucie danego kraju.

LIBOR (London Interbank Offered Rate)

Oprocentowanie kredytów oferowanych przez cztery główne banki (Bankers Trust, Bank of Tokyo, Barclays i National Westminster) na rynku międzybankowym w Londynie. Stawka LIBOR jest stosowana do ustalania oprocentowania dla kredytów hipotecznych denominowanych w CHF, USD, euro.

Lokata

Produkt bankowy, polegający na umieszczeniu w banku określonej kwoty pieniędzy na określony czas i za określoną przez bank cenę, wyrażona w postaci oprocentowania.

Loan to Value (LTV)

Procentowy wskaźnik, określający stosunek wartości kredytu do wartości nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie. Od wskaźnika LTV bank uzależnia najczęściej wysokość marży kredytu oraz konieczność dodatkowego zabezpieczenia kredytu – niski oznacza niższą marżę kredytu, wysoki oznacza zwykle wyższą marżę oraz konieczność wykupienia dodatkowo ubezpieczenia niskiego wkładu własnego.

Malejące raty

Raty kredytowe, które ulegają zmniejszeniu wraz z okresem spłaty kredytu. Stała jest część kapitałowa raty miesięcznej, natomiast odsetki naliczane są od coraz mniejszej podstawy kredytu. Suma daje ratę miesięczną, która w całości ulega zmniejszeniu w trakcie okresu spłaty kredytu.

Marża

Wyrażony w procentach lub kwocie danej waluty zarobek banku z tytułu udzielenia klientowi kredytu. Marża jest stała przez cały okres kredytowania, a zmiana jej wysokości wymaga sporządzenia aneksu do umowy kredytowej. Wysokość marży zależy najczęściej od kwoty kredytu oraz wskaźnika LTV.

Minimalna wymagana spłata

Określona w umowie kredytowej część kapitału kredytu, która musi być w danym okresie spłacona przez klienta.

Nominalna stopa zwrotu

Stopa zwrotu bez uwzględnienia inflacji w okresie inwestycji.

Ocena zdolności kredytowej

Ocena dokonywana przez bank, dotycząca możliwości spłaty kredytu przez kredytobiorcę.

Odpis z księgi wieczystej

Dokument, w którym zostaje potwierdzony stan wpisów w księdze wieczystej wybranej nieruchomości.

Odsetki

Cena za korzystanie z pożyczonych pieniędzy.

Odsetki karne

Cena za korzystanie z pożyczonych pieniędzy w wypadku nieterminowej spłaty kredytu.

Odstąpienie od umowy

Możliwość rezygnacji z danego produktu bez konieczności ponoszenia kosztów. Zazwyczaj określone jako czas, w którym klient może wycofać się z umowy, nie ponosząc z tego tytułu konsekwencji w postaci kosztów.

Okres bezodsetkowy/grace period

Okres czasu, w którym bank nie nalicza odsetek za korzystanie z kredytu (najczęściej w ramach limitu kredytowego na karcie kredytowej).

Okres kredytowania

Określony w umowie okres, w którego czasie musi nastąpić całkowita spłata zadłużenia.

Opłata przygotowawcza

Opłata pobierana przez bank za rozpatrzenie wniosku kredytowego.

Opłata za przewalutowanie

Opłata za zmianę waluty kredytu.

Opłata za wcześniejszą spłatę

Opłata za spłatę kredytu przed terminem ustalonym w umowie kredytowej.

Oprocentowanie kredytu

Cena za korzystanie z pożyczonych pieniędzy. W wypadku kredytów hipotecznych oprocentowanie stanowi sumę stopy bazowej WIBOR, LIBOR lub EURIBOR oraz stałej marży banku.

Oprocentowanie nominalne

Oprocentowanie lokat lub kredytów podawane przez banki. Informuje ono, jak jest oprocentowany kredyt lub lokata (np. w wypadku oprocentowania kredytu gotówkowego 9% oprocentowanie nominalne wynosi 9%).

Oprocentowanie efektywne

Oprocentowanie uwzględniające kapitalizację odsetek. Jest ono liczone najczęściej w wypadku lokat charakteryzujących się różnymi okresami kapitalizacji.

Podatek dochodowy

Podatek pobierany od osiągniętych w danym roku dochodów, liczony według stawek dla poszczególnych progów podatkowych.

Podatek od zysków kapitałowych (tzw. podatek Belki)

Podatek pobierany od zysków osiąganych w ramach prowadzonych działań na rynku produktów i usług finansowych (obecnie 19%).

Polecenie zapłaty/direct debit

Forma zapłaty, dzięki której należna wierzycielowi suma pobierana jest przez bank automatycznie z rachunku dłużnika.

Pomostowe ubezpieczenie

Forma zabezpieczenia wykorzystywana w wypadku kredytów hipotecznych, polegająca na opłacaniu przez klienta składki ubezpieczeniowej do czasu ustanowienia hipoteki na rzecz banku na nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu.

Poręczenie

Forma zabezpieczenia kredytu, polegająca na gwarancji spłaty kredytu przez osobę trzecią.

Poręczyciel

Osoba, która gwarantuje spłatę długu, jeżeli nie dokona jej dłużnik (główny kredytobiorca).

Portfel inwestycyjny

Procentowa kombinacja instrumentów finansowych składających się na inwestycję.

Profil kredytowy klienta

Profil kredytowy to indywidualna ocena klienta dokonywana przez banki.

Procent składany

Odsetki naliczane są nie tylko od kapitału kredytu lub inwestycji, lecz także od naliczonych poprzednio odsetek.

Prolongata

Wydłużenie okresu kredytowania.

Promesa kredytowa

Rodzaj „zapewnienia” banku o zamiarze przyznaniu kredytu wybranej osobie. Bank daje wstępną gwarancję, że klient posiada zdolność kredytową do otrzymania danej kwoty kredytu. Uzyskanie promesy kredytowej nie oznacza jednak, że klient zawsze otrzyma wybrany kredyt (może zdarzyć się sytuacja, że między wydaniem promesy kredytowej a podpisaniem umowy kredytowej zaistnieją okoliczności, które negatywnie wpłyną na ocenę klienta – klient przestanie np. spłacać inny kredyt).

Prospekt informacyjny funduszu/statut funduszu

Jest to dokument określający warunki działania funduszu inwestycyjnego.

Prowizja

Jednorazowa opłata za udzielenie kredytu, pobierana zazwyczaj jako określony procent od kwoty kredytu. W zależności od oferty prowizja może zostać skredytowana w ramach kredytu lub płaci ją klient z własnej kieszeni.

Przewalutowanie

Zmiana waluty kredytu: z PLN na walutę obcą lub z waluty obcej na PLN.

Przewłaszczenie na zabezpieczenie

Zabezpieczenie spłaty kredytu, polegające na czasowym przeniesieniu własności kredytowanego towaru na rzecz banku (bank staje się np. właścicielem kredytowanego pojazdu).

Raport kredytowy

Raport zawierający informacje o historii spłaty kredytu przez daną osobę. Jest on sporządzany np. przez Biuro Informacji Kredytowej (BIK).

Rata kredytu

Część spłaty kredytu zawierająca kapitał kredytu oraz odsetki.

Raty malejące

Raty kredytowe, które ulegają zmniejszeniu wraz z okresem spłaty kredytu. Stała jest część kapitałowa raty miesięcznej, natomiast odsetki naliczane są od coraz mniejszej podstawy kredytu. Suma daje ratę miesięczną, która w całości ulega zmniejszeniu w trakcie okresu spłaty kredytu.

Raty równe/raty stałe/raty anniutetowe

Raty kredytu, których wysokość jest taka sama przez cały okres kredytowania.

Realna stopa zwrotu

Stopa zwrotu uwzględniająca inflację w okresie inwestycji.

Refinansowy kredyt

Kredyt hipoteczny przeznaczony na spłatę innych kredytów mieszkaniowych.

Rozliczenie transzy kredytu

W wypadku kredytów wypłacanych w transzach (kredyty budowlane) kredytobiorca zobowiązany jest do rozliczenia kwoty wypłaconej transzy kredytu. Rozlicznie odbywa się na podstawie rachunków, faktur lub oświadczeń kredytobiorcy albo innej osoby wskazanej przez bank.

Rynek finansowy

Rynek, na którym dokonuje się transakcji obejmujących produkty i usługi finansowe.

Rynek pierwotny nieruchomości

Rynek nowych nieruchomości nabywanych od developera lub spółdzielni mieszkaniowej.

Rynek wtórny nieruchomości

Rynek nieruchomości nabywanych na rynku wtórnym czyli od poprzedniego właściciela.

Ryzyko kredytowe

Jedno z głównych i podstawowych ryzyk występujących na rynku finansowym. Określa ryzyko niespłacenia przez dłużników ich wierzytelności.

Ryzyko kursowe

Możliwość poniesienia straty lub osiągnięcia zysku występujące np. w wypadku kredytów w walutach obcych denominowanych w złotówkach na skutek zmian kursów walut lub stóp procentowych.

Rzeczoznawca majątkowy

Osoba posiadająca uprawnienia do sporządzania wycen nieruchomości.

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO)

Wyrażony procentowo koszt kredytu, uwzględniający wszystkie opłaty, prowizje oraz inne opłaty ponoszone przez klienta w związku z posiadanym kredytem.

Saldo

Wysokość środków znajdujących się na rachunku bankowym. W wypadku salda kredytu jest to kapitał, który pozostał do spłaty.

Scoring kredytowy

Mechanizm analizy profilu kredytowego klienta wykorzystywany przez banki, tworzony na podstawie wewnętrznych mechanizmów oceny ryzyka (karty scoringowe). Oceny scoringowej dokonuje również Biuro Informacji Kredytowej (BIK).

Składka ubezpieczeniowa

Kwota pieniędzy płacona w określonych okresach za objęcie ochroną ubezpieczeniową.

Spread walutowy

Różnica między kursem kupna waluty, po którym bank wypłaca kredyt walutowy, a kursem sprzedaży, po którym klient zobowiązany jest kredyt spłacać.

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu

Rodzaj ograniczonego prawa rzeczowego do rozporządzania lokalem. W odróżnieniu od pełnej własności osoba posiadająca spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie ma udziału w gruncie, na którym stoi budynek, w którym znajduje się lokal. Budynek jest własnością lub pozostaje w użytkowaniu spółdzielni.

Statut funduszu/prospekt informacyjny funduszu

Jest to dokument określający warunki działania funduszu inwestycyjnego.

Stopa procentowa

Wartość wyrażona procentowo, określająca nadwyżkę kwoty spłacanej nad kwotą pożyczoną, najczęściej podawana w wartości ustalonej dla jednego roku. W praktyce oznacza cenę kredytu w ujęciu jednego roku.

Stopa procentowa stała

Wysokość oprocentowania taka sama dla całego okresu kredytowania.

Stopa procentowa zmienna

Wysokość oprocentowania, która może ulegać zmianie w trakcie trwania okresu kredytowania.

Stopa referencyjna

Stopa, po której banki pożyczają sobie nawzajem pieniądze na rynku międzybankowym. Stopa referencyjna jest elementem oprocentowania kredytów hipotecznych. W zależności od waluty jest to stawka WIBOR dla kredytów w PLN, dla kredytów denominowanych w walucie obcej jest to LIBOR lub EURIBOR. Do stopy referencyjnej bank dolicza swoją marżę, co daje stawkę oprocentowania, według której zostaną naliczone odsetki kredytowe.

Stopa zwrotu funduszu

Wyniki portfela papierów wartościowych, mierzone jako procentowa zmiana cen jednostek inwestycyjnych.

Suma ubezpieczenia

Maksymalna kwota pieniędzy, jaka zostanie na mocy polisy wypłacona w razie zajścia zdarzenia wskazanego w ogólnych warunkach ubezpieczenia.

Termin spłaty

Określona w umowie kredytowej data, w której musi nastąpić spłata raty kredytu. Za moment spłaty uważa się najczęściej datę wpływu środków na rachunek wskazany w umowie kredytowej.

Total Debt Ratio (TDR)

Procentowy wskaźnik określający obciążenia dochodów gospodarstwa domowego zobowiązaniami finansowymi (spłacane kredyty, pożyczki, alimenty). Ocena wskaźnika TDR jest jednym z kryteriów wpływających na ocenę zdolności kredytowej klienta.

Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych (TFI)

Instytucja, która tworzy fundusze inwestycyjne i jest odpowiedzialna za zarządzanie nimi.

Transza

Część kredytu, która na podstawie umowy kredytu udostępniana jest dłużnikowi w danym okresie.

Tytuł egzekucyjny bankowy

Uprawnienie banku, dzięki któremu procedura sądowa kończąca się egzekucją komorniczą zadłużenia jest uproszczona i trwa znacznie krócej niż zwykle. Podpisując umowę kredytową, klient zobowiązuje się bowiem do poddania egzekucji zadłużenia do określonej w oświadczeniu wysokości i w określonym terminie (stosowne oświadczenie zawarte jest w umowie kredytowej). Na podstawie tego oświadczenia bank wystawia bankowy tytuł egzekucyjny i kieruje go do sądu z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności. Jeśli sąd wyda postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, to oznacza to przekazanie zadłużenia do egzekucji, czyli wkroczenie komornika, który może zająć zarówno majątek trwały, jak i dochody klienta.

Ubezpieczenie

Umowa, na mocy której zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do wypłaty odszkodowania w przypadku wystąpienia określonego zdarzenia w zamian za opłaconą składkę.

Ubezpieczony

Osoba, której życie, zdrowie lub wykonywane praca są przedmiotem ubezpieczenia.

Ubezpieczenie kredytu

Wymagane przez bank zabezpieczenie spłaty kredytu w formie ubezpieczenia (np. od utraty pracy, na życie).

Ubezpieczenie niskiego wkładu własnego

Forma zabezpieczenia wykorzystywana w wypadku kredytów hipotecznych, w których wkład własny kredytobiorcy jest w ocenie banku zbyt niski (najczęściej wtedy, kiedy kwota kredytu przekracza 80% wartości nieruchomości – zob. wskaźnik LTV).

Ubezpieczenie pomostowe

Forma zabezpieczenia wykorzystywana w wypadku kredytów hipotecznych, polegająca na opłacaniu przez klienta składki ubezpieczeniowej do czasu ustanowienia hipoteki na rzecz banku na nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu.

Uczestnik funduszu

Osoba, która za wpłatę wniesioną do funduszu nabywa jednostki uczestnictwa.

Umorzenie jednostek uczestnictwa funduszu

Odkupienie przez fundusz jednostek uczestnictwa na żądanie uczestnika funduszu.

Umowa kredytowa

Umowa zawierana między bankiem a kredytobiorcą. Na jej podstawie bank zobowiązuje się udzielić kredytu a kredytobiorca go spłacić. Zawiera wszystkie podstawowe ustalenia, takie jak: cel kredytu, termin, w którym bank udostępni środki, oprocentowanie kredytu, wysokość prowizji, termin spłacania i wysokość rat oraz sposób zabezpieczenia kredytu.

Uposażony

Osoba wskazana przez ubezpieczonego. Otrzymuje pieniądze po śmierci ubezpieczonego bez postępowania sądowego.

Ustanowienie hipoteki

Dokonanie adnotacji dotyczącej nieruchomości przez uprawniony sąd do IV działu księgi wieczystej.

Ustawa o elektronicznych środkach płatniczych

Ustawa z dnia 12 września 2002 roku, określająca zasady wydawania i używania elektronicznych instrumentów płatniczych (DzU z 2002 r. Nr 169, poz. 1385 z późn. zm.).

Ustawa o kredycie konsumenckim

Ustawa z dnia 20 lipca 2001 roku, regulująca zasady i tryb zawierania umów o kredyt konsumencki (Dz. U. z dnia 18 września 2001 r.).

Wakacje kredytowe

Zawieszenie spłaty kredytu przez pewien okres czasu ustalony z bankiem.

Wcześniejsza spłata

Spłata kredytu dokonywana przed terminem płatności określonym w umowie kredytowej.

Weksel

Dłużny papier wartościowy, sporządzany na piśmie według określonego wzoru, w którym wystawca weksla zobowiązuje się do zapłaty określonej sumy pieniędzy właścicielowi weksla. Weksel jest często wykorzystywane przez banki jako dodatkowe zabezpieczenie kredytu hipotecznego.

Weksel in blanco

Weksel, w którym nie ma wypełnionych pól wymaganych na zwykłym wekslu. Wystawca weksla określa w deklaracji wekslowej, kiedy i na jakich warunkach może on zostać uzupełniony.

WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate)

Oprocentowanie, po którym polskie banki udzielają sobie nawzajem pożyczek w PLN na rynku międzybankowym. Bank, udzielając kredytów hipotecznych w PLN, do stawki WIBOR doliczy swoją marżę. Suma tych składników daje wysokość oprocentowania, według którego naliczane są odsetki kredytowe.

Windykacja

Czynności podejmowane przez bank w celu odzyskania długu w wypadku jego niespłacenia przez kredytobiorcę.

Wkład własny

Udział kredytobiorcy w całkowitym koszcie finansowanej inwestycji. W wypadku kredytów hipotecznych banki często określają minimalny wkład własny, który musi wnieść klient, aby otrzymać kredyt. Bank może udzielić kredytu na 100% wartości nieruchomości, czyli bez wkładu własnego. Wówczas jednak najczęściej konieczne jest wykupienie dodatkowo ubezpieczenia niskiego wkładu własnego.

Wniosek kredytowy

Formularz bankowy, w którym osoba będąca potencjalnym kredytobiorcą wnioskuje o udzielenie kredytu. Wniosek kredytowy składa się w formie pisemnej, a jego złożenie umożliwia bankowi na podstawie zawartych w nim informacji na podjęcie decyzji kredytowej.

Wycena nieruchomości

Oszacowanie przez bank wartości nieruchomości, która stanowi zabezpieczenie kredytu hipotecznego. Wycena sporządzana jest przez rzeczoznawców banku lub bank zleca jej sporządzenie akceptowanym przez siebie rzeczoznawcom zewnętrznym.

Wyciąg

Szczegółowe zestawienie transakcji przeprowadzonych na rachunku, dostarczane klientowi przez bank z reguły każdego miesiąca w formie papierowej lub elektronicznej.

Zabezpieczenie kredytu

Majątek kredytobiorcy, który bank może przejąć w sytuacji, gdy kredytobiorca nie spłaca swojego długu.

Zastaw rejestrowy

Forma zabezpieczenia kredytu, wykorzystywana w przypadku kredytów samochodowych, polegająca na dokonaniu wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. W praktyce zastaw rejestrowy oznacza, że w wypadku niespłacenia kredytu bank może sprzedać pojazd, aby odzyskać swoją wierzytelność.

Zdolność kredytowa

Ocena sytuacji finansowej kredytobiorcy pod względem zdolności do spłaty rat kredytu w określonej wysokości i w określonym terminie.

Zmienna stopa procentowa

Oprocentowanie kredytu, które może zmienić się w czasie.

Związek Banków Polskich (ZBP)

Samorządowa organizacja banków działająca na podstawie Ustawy o izbach gospodarczych z 30 maja 1989 roku, powołana do życia w styczniu 1991 roku. Do podstawowych zadań ZBP należą regulacje prawne dotyczące działania banków, wydawanie opinii, ekspertyz, organizowanie wymiany informacji pomiędzy bankami, promocja sektora bankowego i jego usług, budowa infrastruktury międzybankowej, wspieranie standaryzacji produktów i usług bankowych, upowszechnianie wiedzy na temat bankowości, prowadzenie postępowania pojednawczego i sądownictwa polubownego dla banków, upowszechniania zasad dobrej praktyki bankowej, popieranie kształcenia zawodowego i koordynacja programów szkoleniowych dla kadry bankowej.