Karta kredytowa to funkcjonalny i popularny produkt bankowy, który:
umożliwia płacenie za zakupy (posiadając kartę, nie musisz mieć przy sobie gotówki),
zapewnia stały dostęp do limitu kredytowego,
umożliwia przeniesienie zadłużenia w jedno miejsce – na rachunek kartowy (tzw. balance transfer).
Powinieneś jednak wiedzieć, że nieodpowiednia karta kredytowa lub zbyt wiele kart kredytowych w portfelu może oznaczać wysokie koszty związane z ich utrzymaniem lub kłopoty ze spłatą przyznanych limitów kredytowych. Tymczasem o ile banki bardzo chętnie rozdają karty kredytowe, o tyle kłopoty ze spłatą limitu kredytowego traktują bardzo poważnie. Bank dokładnie policzy również wszystkie należne opłaty za używanie karty – banki zawsze zarabiają na swoich produktach, więc nawet „ładnie opakowana” karta może oznaczać wysokie koszty. Dlatego ważne jest, aby przed podjęciem decyzji o wyborze karty kredytowej wiedzieć, na jakie jej elementy zwrócić uwagę, jak jej używać oraz jak uniknąć zbędnych kosztów. Z pewnością zyskają na tym Twoje finanse.
Aby zobaczyć poszczególne sekcje naszego poradnika, kliknij link lub przesuwaj stronę w dół:
Wysokość limitu karty kredytowej zależy od zdolności kredytowej, określanej przez bank indywidualnie dla każdego klienta. Spłata zadłużenia limitu kredytowego odbywa się co miesiąc na podstawie przygotowanego i wysłanego przez bank (w formie papierowej lub coraz popularniejszej formie elektronicznej) zestawienia transakcji. Każdego miesiąca w określonym terminie, czyli dniu ustalonym przez bank w umowie do karty kredytowej, musisz spłacić przynajmniej minimalną kwotę spłaty. Z reguły banki określają wysokość tej kwoty w momencie podpisania umowy karty kredytowej i najczęściej wynosi ona od 4% do 10% wysokości zadłużenia.
Odsetki od wykorzystanego limitu kredytowego naliczane są w momencie, w którym nie spłacisz całego zadłużenia w tzw. okresie bezodsetkowym. Okres bezodsetkowy wynosi, w zależności od banku, od 45 do 60 dni. W tym czasie możesz korzystać z darmowego kredytu (przy spłacie całej kwoty zadłużenia w okresie bezodsetkowym bank nie naliczy Ci odsetek). Jeśli nie uda Ci się spłacić całego wykorzystanego limitu kredytowego w okresie bezodsetkowym, bank naliczy odsetki nie od kwoty przyznanego limitu kredytowego, ale tylko od kwoty, której nie udało Ci się spłacić.
Nasza rada
Pamiętaj! Korzystając z limitu kredytowego karty kredytowej, płacąc kartą za zakupy lub wypłacając pieniądze z bankomatu, powiększasz swoje zadłużenie oraz zmniejszasz kwotę dostępnego limitu dla kolejnych transakcji.
Wyjaśnijmy to na przykładzie.
Zawierając umowę kredytową, powinieneś zwrócić uwagę na dwie ważne informacje: dzień generowania zestawienia transakcji (wyciąg) oraz liczbę dni, w ciągu których musisz spłacić całe zadłużenie, aby skorzystać z okresu bezodsetkowego.
Karta kredytowa rozliczana jest w okresach miesięcznych. Załóżmy, że dzień generowania wyciągu przypada zawsze na 6 dzień miesiąca (czyli na tym zestawieniu znajdą się wszystkie transakcje wykonane przez Ciebie do 6 dnia danego miesiąca włącznie – w naszym przykładzie do 6 kwietnia włącznie), a bank daje Ci 20 dni na spłatę zadłużenia.
Jeśli dokonasz płatności kartą 7 dnia miesiąca (np. 7 kwietnia, czyli po wygenerowaniu kwietniowego wyciągu 6 kwietnia), operacja ta zostanie uwzględniona na zestawieniu transakcji wygenerowanym 6 dnia następnego miesiąca (czyli na zestawieniu transakcji z 6 maja). Od tego dnia masz jeszcze 20 dni na uregulowanie należności. Sumując 30 dni (czas, który mija od wykonania transakcji do wygenerowania wyciągu) oraz 20 dni na spłatę zadłużenia, otrzymujesz 50 dni okresu bezodsetkowego. W naszym przykładzie dla transakcji dokonanej 7 kwietnia okres bezodsetkowy kończy się 26 maja.
Jeżeli jednak dokonałbyś płatności kartą 6 dnia miesiąca (czyli np. 6 kwietnia), transakcja od razu pojawi się na wygenerowanym zestawieniu transakcji (bowiem tego samego dnia w naszym przykładzie bank generuje zestawienie transakcji) i aby skorzystać z okresu bezodsetkowego, będziesz musiał spłacić całe zadłużenie w ciągu 20 dni (czyli do 26 kwietnia w naszym przykładzie).
Pamiętaj! Okres bezodsetkowy jest „ruchomy” – nie zaczyna się od momentu, w którym dokonujesz transakcji. Jego długość zależy od daty generowania przez bank zestawienia transakcji oraz dnia dokonania transakcji. Bardzo często jednak klienci nie są świadomi tego faktu i płacą odsetki od transakcji dokonywanych za pomocą karty kredytowej. Są bowiem przekonani, że jeśli mają 50 dni okresu bezodsetkowego, to od momentu dokonania płatności kartą przez 50 dni nie będą płacić odsetek. Nic bardziej mylnego! Długość okresu bezodsetkowego zależy od daty generowania zestawienia transakcji oraz dnia dokonania transakcji – czyli dla pewnych transakcji może to być maksymalna liczba dni okresu bezodsetkowego, dla innych – już tylko kilka dni. Zwróć uwagę na to, kiedy kończy się okres bezodsetkowy przypisany do Twojej karty. Reklamowany przez banki okres bezodsetkowy, np. 60 dni, nie oznacza wcale, że od momentu transakcji masz 60 dni na spłacenie kredytu i przez ten czas bank nie będzie naliczał odsetek. Oznacza to, że od rozpoczęcia okresu bezodsetkowego (czyli daty generowania wyciągu) w ciągu 60 dni możesz korzystać z nieoprocentowanego kredytu.
Używając karty kredytowej, możesz również wypłacić pieniądze w bankomacie. Jest to jednak ostateczność. Nie korzystaj z tej możliwości, jeżeli nie musisz, ponieważ zapłacisz wysoką prowizję oraz dodatkowe odsetki, które są naliczane od momentu wypłaty pieniędzy (takiej wypłaty bank najczęściej nie zaksięguje w ramach okresu bezodsetkowego, nawet jeśli taki posiadasz na karcie kredytowej).
Aby wykorzystać możliwości związane z posiadaniem karty kredytowej, ograniczając jednocześnie do minimum koszty związane z jej używaniem, musisz wiedzieć, do czego będziesz jej potrzebował. Wiele osób wykorzystuje karty kredytowe, które kompletnie nie pasują do sposobu wydawania przez te osoby pieniędzy i zarządzania własnymi finansami. Skutek, to wysokie opłaty miesięczne i duże przychody banków. Zatem – jaką kartę wybrać? Nasz poradnik ułatwi Ci podjęcie odpowiedniej decyzji.
Karty kredytowe różnią się między sobą często w zależności od grupy klientów, dla której są przeznaczone. Dzielimy je wówczas na:
karty kredytowe standardowe – najpopularniejsze, skierowane do szerokiej grupy klientów;
karty studenckie – przeznaczone dla studentów; banki często oferują w ich ramach ubezpieczenie Euro26, darmowe wypłaty z bankomatów za granicą itd.;
karty prestiżowe – jeszcze jakiś czas temu otrzymanie karty tego rodzaju wymagało dochodów na określonym poziomie i wiązało się z posiadaniem przez jej właściciela odpowiedniego statusu społecznego. Obecnie wymogi dotyczące otrzymania karty prestiżowej uległy znacznemu obniżeniu i w większości banków kartę tę można dostać bez problemu. Karta prestiżowa oznacza zwykle dodatkowe bonusy dla jej posiadacza (większy limit kredytowy, dodatkowe ubezpieczenia), ale często koszty jej miesięcznego użytkowania są wyższe niż w wypadku standardowych kart kredytowych;
karty coobrandowe/partnerskie – to karty kredytowe, które banki wydają wspólnie z innymi podmiotami, np. klubami piłkarskimi, firmami kosmetycznymi lub motoryzacyjnymi. Korzystanie z kart tego typu w placówkach partnerskich oznacza zwykle dodatkowe korzyści dla klienta (punkty w programie partnerskim czy dodatkowe ubezpieczenie);
karty charytatywne – część pieniędzy z transakcji, które dokonujesz tymi kartami, wpływa na konto organizacji charytatywnych współpracujących z bankiem. Umowa karty kredytowej precyzuje, jaka kwota pieniędzy jest przekazywana na konto organizacji (bank przekazuje zazwyczaj ułamek procenta swoich pieniędzy pochodzących z transakcji dokonywanych za pomocą karty);
karty sieci handlowych – to rodzaj kart kredytowych, które zapewne wielokrotnie już Ci proponowano podczas zakupów. Karty te wydaje bank przy współpracy z sieciami handlowymi, oferując do nich często różnego rodzaju programy lojalnościowe;
karty typu cashback – są to karty, które „płacą” Ci za transakcje nimi dokonywane. Otrzymujesz dzięki nim bonusy w postaci dodatkowych pieniędzy, które wpływają na konto lub punktów w programach promocyjnych. Banki jednak nie rozdają pieniędzy za darmo i karty typu cashback często mają wysokie oprocentowanie limitu kredytowego;
karty pre-paid – są one przeznaczone do płatności w Internecie. Aby płacić taką kartą, musisz mieć uzupełniony jej limit. Oznacza to, że korzystasz wyłącznie z własnych, wcześniej wpłaconych środków (nie jest dostępny limit kredytowy).
Ze względu na techniczne właściwości kart oraz punkty akceptujące płatności danym ich rodzajem, karty kredytowe możemy podzielić na:
karty płaskie – służą one tylko do użytku w punktach posiadających elektroniczny terminal;
karty wypukłe, nazywane również embossowanymi – najpopularniejsze karty kredytowe. Charakteryzują się tym, że dane, takie jak: numer karty, termin jej ważności oraz imię i nazwisko jej posiadacza są na karcie wytłoczone. Pozwala to na korzystanie z karty w większości terminali płatniczych sklepów oraz dokonywanie płatności w Internecie.
Karty kredytowe wydawane są przez banki, ale obsługują je różne systemy rozliczeniowe. Najpopularniejsze z nich to Visa i Mastercard. Główne różnice między tymi systemami to: sieć punktów akceptujących oraz sposób rozliczania płatności dokonywanych za pomocą karty poza granicami Polski.
karty debetowe to popularny rodzaj kart oferowanych przez banki, często mylony z kartami kredytowymi. Są one wydawane zwykle do konta osobistego: używając karty debetowej wypłacasz pieniądze z bankomatu lub płacisz za transakcje w sklepie. Tutaj jednak wydajesz wyłącznie swoje pieniądze – transakcje, których dokonujesz, zostaną od razu zaksięgowane na Twoim koncie, nie mogą również przekroczyć salda na Twoim rachunku (w odróżnieniu od kart kredytowych nie masz do dyspozycji limitu kredytowego);
karty typu charge oznaczają, że transakcje, których dokonujesz obciążają Twój limit w rachunku, ale nie zmniejszają od razu Twojego salda na koncie. Raz w miesiącu otrzymujesz jednak wyciąg do rachunku, a zadłużenie na koncie musi być całkowicie spłacone.
Używasz karty głównie do zakupów i płacenia nią za usługi? Korzystasz z limitu na karcie kredytowej, ale zawsze spłacasz limit, nie przekraczając okresu bezodsetkowego? Jeśli tak, to nie jest dla Ciebie istotne oprocentowanie limitu kredytowego. Oczywiście pod warunkiem, że z Twoją kartą wiąże się okres bezodsetkowy. Jeżeli bowiem posiadana przez Ciebie karta nie ma okresu bezodsetkowego, niezależnie od tego, kiedy spłacasz limit kredytowy, zapłacisz od niego odsetki.
Szukając karty kredytowej dla siebie, wybieraj karty z długim okresem bezodsetkowym, bez opłaty za wydanie lub bez opłaty miesięcznej za jej używanie. Spłata kredytu w okresie bezodsetkowym powoduje, że nie zapłacisz odsetek, więc wysokość oprocentowania limitu kredytowego nie ma dla Ciebie większego znaczenia. Jeżeli w miesiącu dokonujesz swoją kartą dużej liczby transakcji, zwróć uwagę na program promocyjny lub program cash back. Sprawdź również, czy istnieje możliwość przypomnienia o upływającym terminie płatności (SMS, e-mail). Dla pewności możesz ustanowić dla karty polecenie zapłaty (direct debit), w ramach którego każdego miesiąca Twój limit kredytowy zostanie automatycznie spłacony środkami z konta. Ustanawiając direct debit, pamiętaj jednak, aby przeczytać uważnie na swojej umowie kartowej ustalenia dotyczące tzw. hierarchii płatności. Bardzo często są one zapisane drobnym drukiem, a są bardzo ważne. Zdarza się, że jeśli masz na karcie np. promocyjne oprocentowanie limitu w ramach balance transfer (promocyjne oprocentowanie dla kwoty kredytu przeniesionej z innej karty kredytowej), a dodatkowy limit jest oprocentowany standardowo, to bank sprytnie Twoją miesięczną spłatę zaksięguje w pierwszej kolejności w ramach limitu balance transfer, a nie limitu standardowego. Tymczasem korzystniejsze byłoby dla Ciebie, aby spłata zmniejszyła limit dodatkowy, bo za limit w ramach balance transfer w tym przykładzie i tak nic nie płacisz. Zawsze pytaj o rzeczy, których nie jesteś pewien i nie daj się zbyć sprzedawcy. Jeżeli tego nie zrobisz, dołączysz do klientów stanowiących dodatkowe, łatwe źródło dochodu dla banków. Korzystając z ofert promocyjnych, zapytaj, do kiedy obowiązują warunki promocji – w przypadku kart kredytowych często jest to tylko pierwszy rok używania, w kolejnym możesz już sporo za swoją kartę zapłacić.
Korzystasz z karty kredytowej i najczęściej spłacasz w terminie limit kredytowy? Tylko czasami zdarza Ci się przekroczyć okres bezodsetkowy z wykorzystanym limitem na karcie? Jeśli nie są to częste sytuacje, zapłacisz odsetki w kolejnym okresie rozliczeniowym karty i nie powinny one być wysokie.
W sytuacji, gdy będziesz płacić odsetki, wybierz kartę, która ma niskie oprocentowanie limitu kredytowego. Dzięki temu przekroczenie okresu bezodsetkowego nie będzie tak bolesne dla Twojego portfela. Sprawdź karty kredytowe bez opłaty miesięcznej lub za wydanie, zwracając uwagę na wysokość oprocentowania limitu kredytowego.
Jeżeli regularnie używasz swojej karty kredytowej, ale rzadko lub w ogóle nie zdarza Ci się spłacać zadłużenia w całości, najlepsza jest dla Ciebie karta z niskim oprocentowaniem limitu kredytowego. Dzięki niej zaoszczędzisz pieniądze wtedy, gdy nie możesz się powstrzymać, robiąc zakupy i wiedząc, że nie spłacisz limitu w okresie bezodsetkowym.
Sprawdź karty kredytowe oferujące niskie oprocentowanie limitu kredytowego zobacz nasz kalkulator standardowy, wybierając opcję bez opłaty za wydanie lub bez opłaty miesięcznej. W ten sposób sprawdzisz, która karta ma najniższe oprocentowanie limitu (wystarczy że płacisz odsetki od Twojego zadłużenia, nie potrzebujesz dodatkowo wydawać pieniędzy na opłaty miesięcznej lub za prowadzenie). Jeżeli dodatkowo na Twojej karcie kredytowej jest już znaczne zadłużenie, to może nadeszła pora, żeby przenieść kredyt do innego banku. Sprawdź więc ofertę kart kredytowych 0% dla balance transfer (zerowe oprocentowanie dla przenoszonego zadłużenia na kartach wydanych przez inne banki). Zazwyczaj taka promocja trwa przez kilka miesięcy, na czym już oszczędzasz, a dodatkowo często później standardowe oprocentowanie i tak może być niższe niż na Twojej obecnej karcie. Sprawdź również karty oferujące brak opłat przy balance transfer. Często banki, walcząc o klienta, oferują obie opcje równocześnie.
Jeżeli chciałbyś zredukować zadłużenie na swojej karcie kredytowej, pierwszy krok należy wyłącznie do Ciebie. Pożyczone pieniądze zawsze trzeba oddać – nie ma promocji, które w tajemniczy sposób zmniejszają zadłużenie. Jeśli jesteś na tyle zdyscyplinowany, żeby każdego miesiąca spłacać część zadłużenia, to jesteś już na dobrej drodze. Dodatkowo warto, abyś sprawdził ofertę kart kredytowych z 0% dla balance transfer. Oznacza to, że możesz przenieść swoje zadłużenie do innego banku, korzystając z jego oferty karty kredytowej. Oprocentowanie dla tak przenoszonego kredytu będzie wynosiło 0%. Oczywiście takie promocyjne oprocentowanie ma na celu przyciągnięcie klientów. Po kilku miesiącach oprocentowanie podskoczy do standardowego poziomu, ale może być i tak niższe niż na Twojej obecnej karcie. Dodatkowe kilka miesięcy 0% może oznaczać dla Ciebie już spore oszczędności.
Spłacaj miesięcznie tyle, na ile Cię stać. Im krótszy okres, w którym spłacisz zadłużenie na karcie kredytowej, tym mniej zapłacisz odsetek. Jeśli masz już na swojej karcie zadłużenie, które teraz chciałbyś zredukować, sprawdź karty oferujące 0% dla balance transfer z dodatkowym niskim oprocentowaniem limitu kredytowego.
W sytuacji, gdy sposób, w który wykorzystujesz swoją kartę nie odpowiada żadnemu z opisanych przez nas profili użytkownika, posłuż się kalkulatorem szczegółowym kart kredytowych . Pozwoli Ci on porównać koszty miesięczne utrzymania karty kredytowej, z uwzględnieniem indywidualnego sposobu jej używania. Może spłacasz zawsze zadłużenie w okresie bezodsetkowym, ale dodatkowo wypłacasz np. pieniądze z bankomatu? Używając kalkulatora szczegółowego, dowiesz się, ile będzie Cię kosztować miesięcznie dana karta kredytowa.
Część banków oferuje darmowe ubezpieczenia w karcie kredytowej – jest to dodatkowa opcja, mająca skłonić Cię do skorzystania z ich oferty. Czasami jednak banki traktują ubezpieczenia jako dodatkowy bonus, za który musisz zapłacić (zobacz ofertę kart z darmowym ubezpieczeniem ). Warto to sprawdzić przed podpisaniem umowy. Dodatkowymi ubezpieczeniami proponowanymi do karty kredytowej są najczęściej ubezpieczenie od kradzieży (zwrot kosztów na wypadek, gdyby ktoś posłużył się Twoją kartą) oraz ubezpieczenie w podroży.
Może się jednak zdarzyć, że bank będzie wymagał obowiązkowego wykupienia ubezpieczenia. Sprawdź wtedy, jak wysoka będzie miesięczna opłata. Bank może bowiem reklamować niskie oprocentowanie limitu kredytowego, a jednocześnie żądać wykupienia dodatkowego ubezpieczenia karty, którego stawka będzie naliczana od wartości zadłużenia – taka sytuacja może zdecydowanie wpłynąć na atrakcyjność karty.
Warto też, abyś znał swoje prawa związane z posiadaniem karty kredytowej. Zgodnie z ustawą o elektronicznych instrumentach płatniczych, posiadacz karty odpowiada za straty spowodowane przed jej zastrzeżeniem tylko do równowartości 150 €. Pod warunkiem jednak, że dochował należytej staranności, czyli nie udostępnił komuś PIN-u i samej karty ani jej numeru. Część banków, oferując ubezpieczenie od kradzieży, bierze na siebie całkowitą odpowiedzialność za takie transakcje, również za operacje poniżej 150 €.
Karta kredytowa jest wygodnym i bezpiecznym sposobem płacenia, ale tylko pod warunkiem przestrzegania przez Ciebie kilku podstawowych zasad. Zatem pamiętaj:
nikomu nie udostępniaj numeru PIN karty oraz nie przechowuj go razem z kartą;
po otrzymaniu karty od razu ją podpisz;
jeśli masz możliwość zmiany PIN-u karty, który ustalił bank, unikaj łatwych kombinacji (np. 1111) czy też takich zestawień cyfr, które mogą być z Tobą skojarzone (np. data urodzin);
nie wyrzucaj potwierdzeń dokonanych płatności czy wypłat z bankomatu, ale przechowuj je do momentu otrzymania z banku miesięcznego zestawienia transakcji. Po jego otrzymaniu sprawdź, czy faktycznie dokonałeś wszystkich ujętych w wyciągu transakcji;
zapisz i zachowaj numery karty oraz numery telefonu potrzebne do jej ewentualnego zastrzeżenia;
płacąc kartą za towar lub usługę, sprawdzaj, czy kwota na potwierdzeniu zgadza się z ceną, którą powinieneś zapłacić;
pamiętaj, aby płacąc kartą nie tracić jej z pola widzenia. Jeśli płacisz w restauracji, kelner powinien podejść do Ciebie z terminalem płatniczym, a nie zabierać kartę;
dokonując zakupów w internecie, korzystaj jedynie ze sprawdzonych adresów internetowych. Sprzedawcy możesz podać numer karty, natomiast NIGDY nie przekazuj mu swojego numeru PIN;
upewnij się, że dane, które podasz na stronie internetowej będą odpowiednio zaszyfrowane i zabezpieczone przed dostępem do nich przez osoby niepowołane;
przechowuj wiadomości elektroniczne opisujące transakcje, których dokonałeś za pośrednictwem Internetu;
w wypadku utraty karty lub jej zgubienia natychmiast poinformuj bank, który wydał kartę oraz zastrzeż ją;
jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do bankomatu, z którego chcesz skorzystać, wybierz inny, a o swoich wątpliwościach poinformuj jego właściciela.
Organem czuwającym nad przestrzeganiem ochrony praw konsumenta na rynku bankowym jest Bankowy Arbitraż Konsumencki, który działa przy Związku Banków Polskich. Został on powołany w celu rozstrzygania sporów pomiędzy konsumentami-klientami banków a bankami w zakresie roszczeń pieniężnych z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania przez bank czynności bankowych lub innych czynności na rzecz konsumenta.
Kontakt: Bankowy Arbitraż Konsumencki ul. Kruczkowskiego 8 00–380 Warszawa tel.: (022) 486 84 00 www.zbp.pl
Rzecznicy konsumentów działają na podstawie Ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Możesz skontaktować się z nimi w starostwach powiatowych oraz urzędach miejskich większych miast. Ich rolą jest zapewnienie bezpłatnego poradnictwa konsumenckiego oraz pomocy prawnej w zakresie ochrony interesów konsumentów – również w sprawach związanych z usługami finansowymi. O adresie i numerze telefonu rzecznika konsumentów właściwego dla Twojego miejsca zamieszkania możesz dowiedzieć się ze strony internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta.
Federacja Konsumentów to niezależna organizacja pozarządowa, której głównym celem jest ochrona indywidualnego konsumenta. Organizacja ta prowadzi działalność poprzez sieć 49 klubów terenowych pełniących funkcję poradni konsumenckich. Dodatkowe informacje znajdziesz na stronie internetowej.
Poradniki finansowe
Słownik finansowy
Zapytaj eksperta
